Direct naar content

Gemeente verwijderde openbaar pad zonder de juiste procedure te volgen

Rapport

Een looppad in Den Haag

Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente beslissingen over hun buurt zorgvuldig voorbereidt en hen daarover tijdig informeert. In het rapport ‘De wegen van de gemeente zijn ondoorgrondelijk?’ onderzocht het team van de Ombudsman een klacht over de verwijdering van een pad. De gemeente volgde daarbij niet de juiste procedure en bracht de belangen van omwonenden onvoldoende in kaart. Ook schoot de klachtbehandeling tekort. De Ombudsman verklaart de klacht gegrond en doet vier aanbevelingen.

Een inwoner van Den Haag nam contact op met de gemeente nadat een hellend pad vlak bij de woning was aangepast. Het pad verbindt twee straten met elkaar en werd volgens de inwoner door buurtbewoners gebruikt om bij hun schuur of parkeerplaats te komen, onder wie een bewoner met een rollator.

Het pad was aanvankelijk door derden aangepast. Na contact met de inwoner plaatste de gemeente een schrikhek. Later liet zij het pad helemaal verwijderen, omdat zij de situatie onveilig vond.

De inwoner diende een klacht in. Volgens de inwoner was het pad een openbare weg die niet zonder besluit van de gemeenteraad mocht worden verwijderd. De gemeente verklaarde de klacht ongegrond en stelde dat het geen openbare weg was.

Toch een openbare weg

Tijdens het onderzoek van de Ombudsman vroeg de gemeente alsnog juridisch advies. Daaruit bleek dat het pad wél een openbare weg was. Voor verwijdering had de gemeente een procedure moeten volgen om het pad aan de openbaarheid te onttrekken. Daarvoor is een besluit van de gemeenteraad nodig.

De gemeente erkende dat zij niet de juiste procedure had gevolgd en bood excuses aan. In april 2026 werd het pad in de oorspronkelijke staat teruggebracht, met een verkeersbord dat aangeeft dat het voor voetgangers bestemd is.

Daarmee staat de toekomst van het pad nog niet vast. De gemeente heeft aangegeven een projectgroep in te stellen die onderzoekt of het pad alsnog aan de openbaarheid kan worden onttrokken, of dat veilige alternatieven mogelijk zijn.

Belangen van omwonenden onvoldoende meegewogen

De Ombudsman oordeelt dat de gemeente de verwijdering onvoldoende heeft voorbereid. De gemeente ging af op de eigen beoordeling van de verkeersveiligheid en meldingen van een beperkt aantal inwoners. Andere omwonenden werden niet betrokken.

Daardoor bleef onvoldoende in beeld waarvoor bewoners het pad gebruikten en welke gevolgen verwijdering voor hen zou hebben. Ook blijkt niet dat de gemeente destijds heeft onderzocht of het pad met aanpassingen veilig behouden kon blijven.

De Ombudsman beoordeelt niet of het pad veilig is of moet blijven bestaan. Wel moet de gemeente alle relevante informatie verzamelen, belangen afwegen en de juiste procedure volgen.

Klachtbehandeling als gemiste kans

Ook de behandeling van de klacht was onzorgvuldig. De gemeente vroeg geen juridisch advies, terwijl de klacht juist draaide om de juridische status van het pad. De inwoner had zelf voorgesteld dit te laten toetsen.

Daarnaast deed de gemeente uitspraken die niet juist waren of achteraf niet konden worden onderbouwd. Ook nam zij geen telefonisch contact op met de inwoner om de klacht te bespreken.

In het rapport staat:

“Goede klachtbehandeling kan het vertrouwen van de burger in de gemeente herstellen.”

De Ombudsman vindt dat de gemeente die kans heeft gemist. Ook informeerde zij omwonenden pas achteraf over de verwijdering en gaf zij onvoldoende duidelijkheid over het vervolg.

Vier aanbevelingen aan de gemeente

De Ombudsman oordeelt dat de gemeente heeft gehandeld in strijd met de vereisten van betrouwbaarheid en goede voorbereiding. Zij doet vier aanbevelingen:

  • Betrek juridisch advies bij de behandeling van klachten waarin een juridische kwestie of vraag speelt.
  • Neem een zorgvuldig voorbereide beslissing over het pad, betrek de inwoner en andere omwonenden en weeg hun belangen mee.
  • Informeer omwonenden tijdig over de beslissing en leg duidelijk uit waarom die is genomen, ook als het pad behouden blijft.
  • Zorg voor heldere werkprocessen voor beslissingen over openbare wegen en maak deze bekend bij de betrokken medewerkers.

De Ombudsman vraagt de gemeente binnen vier weken te reageren op de aanbevelingen en aan te geven of deze worden opgevolgd. Ook vraagt zij de gemeente haar reactie op het onderzoek naar de inwoner en de gemeenteraad te sturen.